Orphan planets oftewel ‘weesplaneten’ worden ze wel genoemd: planeten die ooit ontstonden bij een ster, maar later uit hun planetenstelsel werden gelanceerd en nu eenzaam door ons sterrenstelsel de Melkweg reizen. Van dit soort planeten hebben Japanse en Nieuw-Zeelandse astronomen er tien ontdekt. En dat is niet alles, want uit deze ontdekkingen valt af te leiden dat er nog veel meer van dit soort planeten moeten zijn. De verantwoordelijke wetenschappers schatten zelfs dat het aantal weesplaneten twee keer zo groot is als het aantal sterren, en dat ze minstens zo vaak voorkomen als ‘gewone planeten’. (Die dus bij nader inzien helemaal niet zo gewoon zijn.)
Ignas Snellen, die aan de Universiteit Leiden onderzoek doet naar exoplaneten, noemt het bovenstaande “een prachtig resultaat”, al wijst hij er ook op dat de schatting van het totale aantal weesplaneten op basis van maar tien stuks natuurlijk niet bepaald nauwkeurig is te noemen. Gevraagd naar wat de Japans-Nieuw-Zeelandse studie betekent voor zijn onderzoeksgebied, zegt hij: “Dit zou wel eens het puzzelstukje kunnen zijn dat nodig is om de vorming van planetenstelsels te kunnen begrijpen. Een leuk bijproduct van dit onderzoek is verder dat dit soort planeten er ook in de omgeving van onze zon zouden moeten zijn. Dat wordt nog een hele klus om die te zien!”
De ontdekkingen werden gedaan in het kader van het onderzoeksprogramma Microlensing Observations in Astrophysics (MOA), waarbij astronomen de hemel afspeuren met behulp van zwaartekrachtlenzen. Bij dit verschijnsel verraden objecten – zoals de genoemde weesplaneten – hun aanwezigheid door een verre ster of een ver sterrenstelsel te passeren, en het licht dat daarvan afkomstig is met hun zwaartekracht te buigen.
De zwaartekrachtlenstechniek is alleen gevoelig voor planeten met massa’s vergelijkbaar met die van Saturnus en Jupiter of hoger, waardoor de tien gevonden weesplaneten stuk voor stuk flink aan de maat zijn. Maar dat betekent niet dat er geen kleinere weesplaneten bestaan. Sterker nog: die zouden zelfs nóg meer voor kunnen komen dan de nu ontdekte, grote exemplaren. En dat opent weer perspectieven voor het Steppenwolf-idee van Dorian Abbot en Eric Switzer, dat we eerder op KIJK.nl beschreven. Dat houdt namelijk in dat aardachtige planeten zonder ster tegen de verwachting in toch vloeibaar water zouden kunnen bevatten – en dus ook leven…
Update 21 mei 2011: alinea met reactie van Dr. Snellen toegevoegd.
Bronnen: NASA/JPL-Caltech
Beeld: NASA/JPL-Caltech
Verwerken / ophalen ...
14 reacties
“planeten die ooit ontstonden bij een ster, maar later uit hun planetenstelsel werden gelanceerd en nu eenzaam door het heelal reizen”
Op mij komt dit over, alsof deze weesplaneten dan ‘vrij’ door het heelal zouden reizen. Maar ik neem aan dat ze toch tenminste deel uit maken van het grotere geheel; een sterrenstelsel (Melkweg), een cluster, enz? Zodat ze zich tenminste aan de draairichting houden, en rond de as van dat sterrenstelsel of cluster draaien.
@Marc: ja, deze planeten maken nog steeds gewoon deel uit van de Melkweg, ze zijn alleen geen onderdeel meer van een planetenstelsel. Heb de betreffende zin in bovenstaand bericht verduidelijkt.
@ Marc : de verweesde planeten maken idd nog deel uit van een sterrenstelsel (galaxy voor de StarWars-adepten), maar dat betekent hoegenaamd niet dat ze zich ook netjes aan de verkeersregels houden. Bekijk het een beetje zoals een auto die na een botsing stuurloos rondtolt en in een andere richting weggekatapulteerd wordt dan de oorspronkelijke richting VOOR de klap. En aangezien in een sterrenstelsel ook de natuurwetten gelden, zal de baan van zo’n ‘weeskindje’ ook beinvloedt worden door andere planeten of sterren. En de invloed die de verweesde planeet heeft op de andere planeten en sterren is momenteel de enige manier om ze te kunnen observeren, ook al omdat er geen ster is die haar kan ‘belichten’.
Hmmm … nog wat vergeten (grijns, grijns) : Het is absoluut niet noodzakelijk dat zo’n verweesde planeet deel uitmaakt van een sterrenstelsel. Het kan best zijn dat zij al zolang ronddoolt dat ze haar ‘thuishaven’ al verlaten heeft en nu tussen de sterrenstelsels rondhangt.
@ tuurlijk kan dit, dit gebeurt immers ook soms met sterren, dus waarom niet met planeten?
@Dirk @Allart: Klopt, er zullen vast ook intergalactische weesplaneten zijn. (Maar bij dit onderzoek gaat het om tien stuks die zich in de Melkweg bevinden, en een schatting van het totale aantal in de Melkweg.)
Het idee van leven op weesplaneten zal waarschijnlijk niet opgaan voor degen die tussen de sterrenstelsels rondzweven.
Zwaartekrachtlensen Zijn Zo Wat twee Jaar geleden op vkblog Al Debunked even Als Nog Wat beweringen Van einstein Zo Als De Zwaartekracht Tijd relatie En de Supposed afbuiging Van Licht Door Zwaartekracht En Over Snelheden.
Maw De metingen zijn Zó Al Fout!…De Zwerfplaneettheorie zegt Ook Dat er Mischien Méér zouden Zijn Dan in Een Omloopbaan.Dan Zoúden er Véél Héél Veel Meer Zonnen Moeten Sterven Dan ér Gebóren Worden.Want Een Klein Percentage Van de Planeten Overlééft Het Vergaan Van Hun Zon Maar.30% Wáár Ván Weer Een Déél Maar Verdwááld.Dát Kán Dus Niét!
Btw De Supposed Zwaartekrachtlensen Zijn In Werkelijkheid Dé Gás Èn Stofschillen Van Galaxien En Stelsels! Een Lens Ván Zwaartekracht ZOÙ “Assymetrisch DIVERgérend” Wérken En GÈÈN Strááltjé Zou Òns Òoit Òver Zulke Afstanden Bereiken! Stof Èn Gás Schillen Echter Kúnnen Wél Symmetrisch Werken!
Bedénk Òok Hubble Zoú Zelden Een Fatsoénlijk Plaatje hebben Kunnen Schieten!
Sja Planeten Vinden Met Wélke Lens Dan ook Op ZULKE Afstanden?
Dán Nog De Èènmalige – Niét Reproducéérbare DÚS – Waarneming Van Een Zwerfplaneet? Dát is Wél heel veel vertrouwen in de kwaliteit en bestendigheid Van Zulke Lensen?
Buiten Dien Hebben Wij Een Viérde Generatie Zon.Dwz ér Zijn Al Drie Zonnengeneraties in Ons verleden Gestorven Waar Ván Òns Stelsel Nú Gemaakt IS. Dan IS Logisch te Veronderstellen ér Zouden Wel Eens Planeten -Zwerfplaneten – Vóórkomen Van Deze Erfenis! Dús Die Zwerfplaneten Zijn Dán óók Nog Eens HÈÈÈÈL Oud ….Wát Ze Éven Hééél Interessant Maakt Dan.Er Ván Uit Gaande Dat Planeten van de binnenringen verbrijzelen verdampen Blijven Planeten Met Snelheden Ván 1 Tót 10 Kmps Over.Die Kúnnen Niét Vér Zijn? Zoú Wél Een Slimmerd Uit Gerekend Willen Zién Hebben Hoé Veel Procent Káns Dat er Onze Kant Óp Komen ér IS.
Zeg, Heijden isommi, je denkt toch niet dat iemand Dié Bézópén ScHríjfséLS van jou ooit serieus neemt? Wat een ridicuul geneuzel, ga alsjeblieft (terug?) naar school.
Sja sjappie op vkblog slopen de wetenschappers met staart tussen benen weg.Wilden bij naam niet geassocieerd worden met total faillure der wetenschap al zo wat 100 jaar.Dus van ruggegraat of verstand kunnen er wel meer niet verdacht worden.
Is sjappie mogelijk van het ontdekteam en kan kritiek niet verdragen?
Hmmmm redactie ? Kunnen jullie nuiet de oude site weer aanzwengelen ? Toen werd er blijkbaar gemodereerd en ‘heijdens’ taalgebruik uitgegomd… als het nu nog ergens op sloeg zou je zeggen, maar dit is eeem onbeschrijfelijk…
@dirk: ik vind dat je gelijk hebt over heijden isommi wat hij zegt slaat nergens op en bovendien is het nog ingewikkeld om te begrijpen wat hij zegt.
Het lijkt mij dat heijden isommi een keer te vaak heeft gekeken naar één der creaties van het duo Van Kooten en De Bie, of dat bewuste typetje zelfs pretendeert te zijn.
Afgezien daarvan vind ik wat hij zegt wel degelijk enige doordachte zin maken.
Waar ik moeite mee heb is dat hij verwijst naar de beredenering op een blog? om aan te tonen dat een zwaartekrachtlens zou zijn debunked. Onmiddellijk toegegeven- Ik heb er niet zoveel verstand van, dus ik kan niet bevestigen of ontkennen of aantonen of het echt zo is dat je alleen van verschillen in dichtheid van materie in een gebied afhankelijk bent om een lichtbuigende lens te veroorzaken en dat niet ook zwaartekracht alleen dat effect op de tijdruimte met het zelfde lichtbuigende effect zou kunnen hebben.
Ten aanzien van weesplaneten (Redmar) zie ik niet waarom ze ook als ze buiten sterrenstelsels zouden zwerven, ze dan geen leven meer zouden kunnen herbergen. Als de planeet op de één of andere manier eigen chemische processen heeft met op een eigen voortgaande hittebron, dan – waarom niet?